ฝ่าวิกฤต PM 2.5 ภัยร้าย ทำลายปอดคนไทย พบหลายพื้นที่ค่าเกินมาตรฐาน มีผลกระทบต่อสุขภาพ

ดูเหมือนว่าขณะนี้ประเทศไทยเราโดยเฉพาะกรุงเทพฯและเขตปริมณฑล กำลังเผชิญวิกฤตฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 แบบหลีกเลี่ยงไม่ได้ สิ่งเหล่านี้เป็นมลพิษทางอากาศ ที่มักมองไม่เห็นได้ด้วยตาเปล่าเพราะอนุภาคเหล่านี้มีขนาดเล็กเกินกว่าที่ดวงตาของมนุษย์จะมองเห็น แต่อาจสามารถมองเห็นได้ในบางสถานการณ์ และ แม้ว่าเรามองไม่เห็นด้วยตาเปล่ามิได้หมายความว่าไม่มีมลพิษอยู่ในอากาศ

แพทย์หญิงมัณฑนา สันดุษฎื อายุรแพทย์โรคระบบการหายใจและภาวะวิกฤตโรคระบบการหายใจ และ เวชบำบัดวิกฤตโรงพยาบาลพระรามเก้า กล่าววว่า ฝุ่นจิ๋ว PM2.5 (particulate matter, PM) เกิดจากการเผาไหม้ของเครื่องยนต์ โรงงานอุตสาหกรรม และการก่อสร้าง?ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของมลพิษทางอากาศในเมืองใหญ่?รวมถึงไฟป่า และไม่ได้เป็นแค่ฝุ่นธรรมดา แต่คือฝุ่นขนาดเล็กมากที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางเล็กกว่า 2.5 ไมโครเมตร (เส้นผมของคนเรามีหน้าตัด 50 ไม่โครเมตร แปลว่าฝุ่นจิ๋วนี้ต้องอยู่เรียงกัน 20 ตัวถึงจะมีขนาดเท่าหน้าตัดเส้นผมเรา 1 เส้น) ซึ่งเกินกว่าที่เราจะมองเห็นด้วยตาเปล่าว่าเป็นผงฝุ่น มนุษย์จะเห็นเพียงอากาศที่คล้ายมีหมอกๆ มัวๆ และเล็กมากพอที่จะไม่ถูกดักจับโดยกลไกการดักจับฝุ่นเบื้องต้นของร่างกายเรา ทั้งขนจมูก ทั้งเมือก ที่อยู่ในระบบทางเดินหายใจ

ฝุ่นจิ๋วนี้สามารถผ่านลงหลอดลมและปอดเราเข้าไปได้ง่ายดาย และเล็กมากพอที่จะเข้าไปในหลอดเลือด และกระตุ้นในเกิดการอักเสบในที่ต่างๆ ทั้งระบบทางเดินหายใจ ระบบหัวใจและหลอดเลือด โดยฝุ่นจิ๋วพวกนี้มันมักจะมีสิ่งแปลกปลอมเกาะติดตัวมันมาด้วย ทั้งสารเคมีที่เป็นสารโลหะหนัก เช่น?สารปรอท (Hg), แคดเมียม (Cd), อาร์เซนิก (As)?ซึ่งเป็นพิษต่อร่างกายเรา ซึ่งนอกจากจะทำลายระบบทางเดินหายใจ ยังพบว่า?PM2.5?ยังสร้างความเสียหายต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด รวมไปถึงระบบต่อมไร้ท่อ?ทำให้เพิ่มอัตราการเกิดโรค และการกำเริบของหอบหืด ถุงลมโป่งพอง รวมถึงมะเร็งปอด โรคหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมองตีบ โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ อีกด้วย?

โดยข้อมูลจาก World Health Organization Thailand ระบุว่า ผลกระทบต่อสุขภาพจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก ขึ้นอยู่กับระดับการรับสัมผัส และระยะเวลาที่รับสัมผัส อย่างไรก็ตามแต่ละบุคคลอาจมีความอ่อนไหวต่อผลกระทบด้านสุขภาพจากฝุ่นละอองขนาดเล็กแตกต่างกันไป การรับสัมผัสฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM) ในระยะสั้นมักก่อให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพ เช่น การระคายเคืองดวงตา จมูกและลำคอ การไอ และการติดเชื้อทางเดินหายใจสวนล่างเฉียบพลันลึกลงไปถึงปอด

ในขณะที่ ศูนย์สื่อสารการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศประเทศไทย รายงานว่า (ข้อมูลเมื่อวันที่ 2 ก.พ. 2567) ภาพรวมปริมาณ PM2.5 ในประเทศไทยพบเกินค่ามาตรฐาน โดย กรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยสถานีตรวจวัดของ คพ. ร่วมกับ? ?กทม. พบเกินค่ามาตรฐาน 2 พื้นที่ ตรวจวัดได้ 12.4 - 40.3 มคก./ลบ.ม.

แพทย์หญิงมัณฑนา กล่าววต่อไปว่า ปัจจุบันมีการศึกษามากมาย พบข้อมูลตรงกัน ว่าคุณภาพอากาศที่ไม่ดี มีปริมาณ PM2.5 เกินมาตรฐานเพิ่มอัตราการเกิดมะเร็งปอดได้จริง ดังนั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่จะป้องกันตัวเองจาก PM2.5 ด้วยการ หลีกเลี่ยงการทำกิจกรรม outdoor ในกรณีคุณภาพอากาศไม่ดี PM2.5 เกินค่ามาตรฐาน?แต่ถ้าหลีกเลี่ยงไม่ได้แนะนำให้ใส่หน้ากาก N95 เพื่อกรอง PM2.5 ให้ได้มากที่สุด หรือ ควรปิดประตูและหน้าต่างเพื่อป้องกันไม่ให้ละอองฝุ่นจากภายนอกเข้ามาในบ้าน

นอกจากนี้ เพื่อลดความเสี่ยงที่จะเป็นโรคมะเร็งปอด เราก็ควรจะคัดกรองโรคมะเร็งปอดอย่างเหมาะสม การคัดกรองมะเร็งปอดที่ดีที่สุด แนะนำการทำ low dose CT screening lung (LDCT) เพื่อตรวจคัดกรองมะเร็งปอดอย่างละเอียด โดย การตรวจคัดกรองมะเร็งปอดแบบ Low dose CT screening lung (LDCT) คือ ตรวจปอดโดยละเอียด ด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ปริมาณรังสีต่ำ สามารถฉายออกมาเป็นภาพสามมิติที่ให้ความละเอียดมากกว่าการเอกซเรย์ธรรมดา ทำให้สามารถคัดกรองโรคมะเร็งปอดได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก เพื่อนำไปสู่โอกาสรักษาหายได้มากกว่า? แพทย์หญิงมัณฑนา กล่าวทิ้งท้าย