ความรู้เรื่องยาคุมฉุกเฉินวิธีใช้ยาคุมฉุกเฉินกินภายในกี่ ชม.

ความรู้เรื่อง ยาคุมฉุกเฉิน วิธีใช้ยาคุมฉุกเฉิน กินภายในกี่ชั่วโมง
ยาคุมฉุกเฉินคืออะไร?

ยาคุมฉุกเฉินเป็นการป้องกันการตั้งครรภ์วิธีหนึ่ง ตัวยาประกอบด้วยฮอร์โมนชนิดเดียวกับที่มีอยู่ในยาเม็ดคุมกำเนิดทั่วๆ ไป แต่มีปริมาณฮอร์โมนสูงกว่า ยาคุมฉุกเฉินมีทั้งแบบฮอร์โมนเดี่ยวและแบบฮอร์โมนผสม

ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินที่ขายในเมืองไทยขณะนี้มี 2 ยี่ห้อ คือ โพสตินอร์ และมาดอนนา เป็นยาคุมฉุกเฉินแบบฮอร์โมนเดี่ยว ถ้ากินถูกวิธี ภายในเวลาที่กำหนด จะช่วยป้องกันการตั้งครรภ์ได้ 85%

แต่ต้องกินตามเวลาที่กำหนดไว้เท่านั้น ในกล่องยา 1 กล่อง จะมียา 2 เม็ด ผู้ใช้ต้องกินทั้ง 2 เม็ด โดยกินเม็ดแรกภายใน 72 ชั่วโมงหลังจากมีเพศสัมพันธ์ และกินเม็ดที่สอง เมื่อครบ 12 ชั่วโมง หลังจากกินเม็ดแรก

ยาคุมฉุกเฉินป้องกัน การตั้งครรภ์ได้อย่างไร?
ยาคุมฉุกเฉินจะช่วยป้องกันการตั้งครรภ์โดย:
1. ขัดขวางการตกไข่
2. ขัดขวางการผสมกันระหว่างไข่กับอสุจิ
3. ขัดขวางการฝังตัวของไข่ที่ผสมแล้ว

ไม่แนะนำให้กินยาคุมฉุกเฉินเป็นประจำ เพราะประสิทธิภาพในการคุมกำเนิด ต่ำกว่า การกินยาคุมธรรมดาแบบที่กินทุกวันๆ ละ 1 เม็ด

ยาคุมฉุกเฉินทำให้แท้งได้หรือไม่?
ยาคุมฉุกเฉินจะไร้ประสิทธิภาพถ้ามีการตั้งครรภ์เกิดขึ้นแล้ว เพราะฉะนั้น จึงไม่สามารถทำให้เกิดการแท้ง หรือทำอันตรายแก่เด็กในครรภ์ได้

ยาคุมฉุกเฉินมีโทษต่อร่างกายหรือไม่
องค์การอนามัยโลกและองค์การอาหารและยาของประเทศสหรัฐอเมริกา ประกาศว่า การใช้ยาคุมฉุกเฉินอย่างถูกต้อง และเฉพาะในกรณีฉุกเฉินเท่านั้น จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายใดๆ แก่ร่างกาย

หากต้องการใช้ยาคุมฉุกเฉินแบบฮอร์โมนผสม และผู้ใช้มีประวัติเป็นโรคลมชัก โรคหัวใจ โลหิตแข็งตัว หรือเป็นโรคที่เกี่ยวกับเส้นเลือดหัวใจ ผู้ใช้ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนใช้

อาการข้างเคียงของการใช้ยาเป็นอย่างไรบ้าง
ผู้หญิงบางคนที่กินยาคุมฉุกเฉินจะรู้สึกคลื่นไส้ วิงเวียน หรือปั่นป่วนในท้อง บางรายอาจอาเจียน แต่อาการเหล่านี้จะเกิดขึ้นในช่วงเวลาสั้นๆ บางคนอาจมีอาการประจำเดือนมาช้ากว่าหรือเร็วขึ้นอีกวันถึงสองวัน อาการข้างเคียงเหล่านี้ถือเป็นเรื่องปกติของการกินยาคุมฉุกเฉิน จากการวิจัยพบว่า ไม่เคยมีรายงานการเจ็บป่วยร้ายแรงหรือเสียชีวิตอันเนื่องมาจากการกินยาคุมฉุกเฉิน

หลังจากกินยาเข้าไปแล้ว จะเกิดอะไรขึ้นบ้าง
หลังจากกินยา จะไม่มีอาการที่บ่งบอกว่า ยากำลังออกฤทธิ์อยู่หรือไม่ ให้สังเกตดูว่าหลังจากกินยาไปแล้ว ประจำเดือนของคุณมาตรงเวลาหรือเปล่า ถ้าประจำเดือนมาช้าเกินกว่า 1 อาทิตย์ หรือคุณรู้สึกกังวลใจ คุณอาจจะไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาการตั้งครรภ์

ถ้าเกิน 72 ชั่วโมงไปแล้ว จะทำอย่างไรดี
ถ้าคุณมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่แน่ใจว่าจะตั้งครรภ์หรือไม่ และเวลาได้ผ่านไปเกิน 3 วันแล้ว การใช้ยาคุมฉุกเฉินจะไม่มีประสิทธิภาพ คุณควรรีบไปพบแพทย์โดยด่วน เพื่อปรึกษาว่าจะมีทางเลือกอื่นๆ หรือไม่

ถ้าอาเจียนหลังจากกินยาไปแล้ว ควรทำอย่างไร
ถ้าอาเจียนภายใน 2 ชั่วโมงหลังจากกินยา ให้รีบกินยาซ้ำในทันที ถ้ากินยานี้หลังอาหารจะช่วยลดอาการคลื่นไส้ได้ หากคุณอาเจียนหลังจากกินยาไปแล้วเกินกว่า 2 ชั่วโมง ไม่ต้องวิตกกังวลเพราะยาได้ออกฤทธิ์ไปแล้ว


จะหายาคุมฉุกเฉินได้ที่ไหน
ยาคุมฉุกเฉินหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป ส่วนมากร้านขายยาจะเรียกยานี้ว่า "ยาคุมหลังร่วม" หรือยาคุมชั่วคราว" ใน 1 กล่องมีจำนวนยา 2 เม็ด ใช้ได้ 1 ครั้ง

ยาคุมฉุกเฉินใช้เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในกรณีฉุกเฉินเท่านั้น
ยาคุมธรรมดาที่ต้องกินยาทุกวัน สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ดีกว่ายาคุมฉุกเฉิน และมีอันตรายต่อร่างกายน้อยกว่ายาคุมฉุกเฉิน

ต้องกินยาคุมฉุกเฉิน เมื่อฉุกเฉินจริงๆ เท่านั้น หากคุณมีเพศสัมพันธ์อยู่เป็นระยะๆ ไม่ว่าคุณจะแต่งงานหรือไม่ได้แต่งงานก็ตาม คุณควรคุมกำเนิดด้วยวิธีธรรมดา เช่น กินยาคุมทุกวัน ใช้ถุงยางอนามัย ฉีดยาคุม วิธีเหล่านี้สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ดีกว่ายาคุมฉุกเฉิน

นอกจากนี้ ยาคุมฉุกเฉินไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ต่างๆ รวมทั้งโรคเอดส์ได้

ข้อมูลจาก: เอกสารเผยแพร่ความรู้ทางสุขภาพ เรื่อง "ยาคุมฉุกเฉิน" โดยกองวางแผนครอบครัวและประชากร กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข และโครงการรณรงค์เพื่อสิทธิอนามัยเจริญพันธุ์ สภาประชากร

Tag: ยาคุมฉุกเฉิน, วิธีกินยาคุมฉุกเฉิน, ยาคุมฉุกเฉินกินยังไง, ยาคุมฉุกเฉินกินภายในกี่ชั่วโมง, โพสตินอร์, มาดอนน่า, อันตรายของยาคุมฉุกเฉิน, ยาคุมฉุกเฉินกินเมื่อไหร่

ใครควรกินยาคุมฉุกเฉิน ?

ยาคุมฉุกเฉินไม่ใช่ยาคุมธรรมดาซึ่งที่ต้องกินเป็นประจำทุกวัน หากแต่ยาคุมฉุกเฉินมีปริมาณฮอร์โมนสุงกว่า เพราะผลิตขึ้นมาเพื่อ แก้ปัญหาให้แก่ผูหญิงที่ไม่ต้องการตั้งครรภ์ในกรณีต่อไปนี้เท่านั้น

* มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ใช้วิธีคุมกำเนิดใดๆ
* ใช้ถุงยางแล้ว แต่ไม่แน่ใจว่ารั่ว/แตก/หลุดหรือไม่
* กินยาคุมชนิดธรรมดาอยู่ แต่ลืมเกินไป วันสองวันหรือนานกว่านั้น
* ใส่ห่วงคุมกำเนิดแล้ว แต่มันหลุด
* นับระยะปลอดภัย (หน้าเจ็ดหลังเจ็ด) ผิดพลาด
* ถูกข่มขืน, มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ตั้งใจ ไม่เต็มใจ

ในภาวะฉุกเฉินที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ การกินยาคุมฉุกเฉินอย่างถูกวิธี หลังจากมีเพศสัมพันธ์จะช่วยลดโอกาสเสี่ยงของการตั้งครรภ์ได้ประมาณ 75% แต่ถ้าคุณมีเพศสัมพันธ์อยู่เป็นประจำ หรือมีเป็นระยะๆ คุณควรจะใช้วิธีคุมกำเนิดแบบธรรมดา ซึ่งจะป้องกันการตั้งครรภ์ได้ดีกว่าการกินยาคุมฉุกเฉิน

วิธีกินยาคุมฉุกเฉินยี่ห้อโพสตินอร์ (Postinor) หรือ มาดอนนา (Madonna)
กินเม็ดแรกภายใน 72 ชั่วโมงหลังจากที่มีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกัน
แล้วกินเม็ดที่สองในอีก 12 ชั่วโมงถัดมา

ยาคุมฉุกเฉินกินยังไง
ยาคุมฉุกเฉินช่วยลดโอกาสในการตั้งครรภ์เท่านั้น !
ไม่ได้ช่วยป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ใดๆ เลย
สิ่งที่จะช่วยป้องกันการติดโรคจากการมีเพศสัมพันธ์ที่ดีที่สุดคือ ถุงยางอนามัย
ซึ่งการใช้ถุงยางเปรียบเสมือนใช้กระสุนนัดเดียวยิงนกได้สองตัว
เพราะสามารถป้องกันการตั้งครรภ์ และป้องกันการติดโรคได้ในขณะเดียวกัน

อาการข้างเคียงของยาคุมฉุกเฉิน
การกินยาคุมฉุกเฉินอาจพบอาการข้างเคียงคลื่นไส้อาเจียน คลื่นไส้พบได้ 30 -50 % ส่วนอาเจียน พบได้ 15 - 25 % นอกจากนี้อาจมีอาการต่อไปนี้ด้วยในบางคน เช่น เหนื่อย เจ็บหรือคัดเต้านม ปวดศีรษะ ปวดท้อง เวียนหน้า อาการจะหายไปเองภายใน 1- 2 วัน ยาแก้อาเจียนก่อนกินยาคุมฉุกเฉินช่วยบรรเทาอาการคลื่นไส้อาเจียนได้

หนูอายุได้ 21 ปี ประจำเดือนหนูเพิ่งหมดไปได้ 10 วัน หลังมีเพศสัมพันธ์ หนูรับประทานยาคุมกำเนิดฉุกเฉินไป ตอนนี้ประจำเดือนมาไม่หยุดเป็นเวลา 2 สัปดาห์แล้ว หนูควรจะทำอย่างไรดีคะ?

อาการเลือดออกผิดปกติ หลังรับประทานยาคุมฉุกเฉินนั้น ส่วนใหญ่เป็นผลข้างเคียงของยาคุมฉุกเฉินแต่มักจะหยุดเองภายในสองสามวัน หากไม่หยุดอาจจะเป็นทั้งฤทธิ์ยาคุมฉุกเฉินหรือเป็นเรื่องปัญหาภายในของคุณ เช่น มีการอักเสบติดเชื้อ จะรู้ว่าเป็นอะไรต้องไปพบสูตินรีแพทย์เพื่อตรวจและรักษา

สำหรับยาคุมฉุกเฉิน แต่เดิมเรียกกันว่า ยาคุมกำเนิดหลังมีเพศสัมพันธ์ (post coital pill) แต่พบว่ามีผลข้างเคียงมากพอสมควร อีกทั้งการคุมกำเนิดได้ผลไม่ดีเท่าการคุมกำเนิดแบบมาตรฐาน เช่นกินยาคุมกำเนิด ฉีดยาคุมกำเนิด สวมห่วง หรือแม้แต่สวมถุงยางอนามัย ดังนั้นจึงเปลี่ยนมาเรียกว่ายาคุมกำเนิดฉุกเฉิน เพื่อให้รู้ว่าให้ใช้ในกรณีฉุกเฉิน เช่น ถูกข่มขืน มีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้วางแผน หรือกรณีที่คุมกำเนิดวิธีอื่นพลาด เช่น ถุงยางอนามัยรั่ว ลืมกินยาคุมกำเนิด ไม่ได้ไปฉีดยาคุมกำเนิดตามกำหนดนัด เป็นต้น หากมีเพศสัมพันธ์ที่รู้ล่วงหน้ามาก่อน แม้นานๆ ครั้ง เช่น แฟนอยู่คนละจังหวัด ก็ควรใช้วิธีคุมกำเนิดมาตรฐาน เพราะผลข้างเคียงและโอกาสพลาดพลั้งตั้งครรภ์น้อย

ยาคุมกำเนิดฉุกเฉินที่มีวางจำหน่ายในร้านขายยาทั่วไปนั้นเป็นฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน
ขนาด สูง คือ Levonorgestrel 1.5 มิลลิกรัมต่อเม็ดชื่อการค้าของยานี้ในเมืองไทยคือ โพสตินอร์(Postinor) รับประทาน 1 เม็ดทันทีหลังมีเพศสัมพันธ์ อีก 1 เม็ดรับประทานหลังจากเม็ดแรก 12 ชั่วโมง การออกฤทธิ์ของยาคือ ห้ามการตกไข่ ห้ามการฝังตัวหรือรบกวนการปฏิสนธิของตัวอ่อน

อันที่จริงยังมียาคุมกำเนิดฉุกเฉินอีก 2 ชนิด คือ หนึ่งใช้ยาคุมกำเนิดฮอร์โมนสูง เรียกว่า สูตรของ Yuzpe ซึ่งไม่ค่อยมีขายตามท้องตลอด ส่วนใหญ่ต้องไปพบแพทย์ ชนิดที่สองเป็นยาต้านฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนซึ่งเป็นยาที่ใช้ทำแท้งด้วย คือ Mifepristone หรืออาร์ยู 486 ชนิดที่สองนี้ไม่มีจำหน่ายในเมืองไทย ถือว่าผิดกฎหมาย

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน (Levonorgestrel) คือ
1.คุมกำเนิดได้เพียงร้อยละ 75-85 ขณะที่การคุมกำเนิดมาตรฐานคุมได้ร้อยละ 99.9

2.หากตั้งครรภ์อยู่ การกินยาคุมฉุกเฉินไม่สามารถทำแท้งเด็กในครรภ์

3.อาจมีอาการคลื่นไส้ คัดเต้านม ปวดท้อง

4.อาจมีเลือดออกกะปริบกะปรอยหลังกินยาคุมฉุกเฉิน มักเป็นหลังกินประมาณ 2 วัน และมักหยุดเอง ภายในสองสามวัน

5.หลังกินยาคุมฉุกเฉิน ประจำเดือนจะเลื่อนออกไปสองสามวัน หรือมากกว่านั้น ซึ่งอาจเป็นฤทธิ์ของยาคุมกำเนิดฉุกเฉินหรือตั้งครรภ์ก็ได้ หากประจำเดือนขาดหลังกินยาคุมฉุกเฉิน สิ่งที่ต้องทำคือตรวจว่าตั้งครรภ์หรือเปล่า

6.การมีเลือดประจำเดือนมาหลังการกินยาคุมฉุกเฉินไม่ได้ประกันว่าคุณไม่ตั้งครรภ์ เพราะอาจจะ
เป็นการตั้งครรภ์นอกมดลูก ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉิน อาจเกิดอันตรายถึงชีวิต

7.มีข้อเตือนว่า ไม่ควรใช้ยาคุมฉุกเฉินเกินเดือนละ 4 ครั้ง เพราะผลข้างเคียงของยาคุมฉุกเฉินมีมาก

8.ยาคุมฉุกเฉินไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ ไม่ว่าจะเป็นหนองในแท้ หนองในเทียม ซิฟิลิส เอชพีวี (ก่อมะเร็งปากมดลูก) หูดหงอนไก่ แผลริมอ่อน และเอดส์!

มีงานวิจัยที่เผยแพร่มาตั้งแต่ปี 2002 ของ ดร. Von Hertzen พบว่าการให้ levonorgestrel 1.5 mg single dose จะมีประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดได้พอๆกับ การให้แบบ 0.75 มก. 2 ครั้งห่างกัน 12 ชม.(77-82%) และยังพบว่ามีประสิทธิภาพใน % ที่สูง แม้ว่าจะกินหลังมีเพศสัมพันธ์ 120 ชม. หรือ 5 วัน(จากเดิม 72ชม.)

แต่วิธีนี้ ไม่นิยมเป็นการแพร่หลาย ประสิทธิภาพในการคุมกำเนอจะลดลงเมื่อเวลาผ่านไปนานขึ้น