ก่อน - หลังผ่าตัดต้อกระจก ต้องปฏิบัติตัวอย่างไร

กรมการแพทย์ รพ.เมตตาฯ (วัดไร่ขิง) แนะนำหากรู้วิธีการดูแลปฏิบัติตัวก่อนและหลังผ่าตัดต้อกระจกจะช่วยป้องกันการติดเชื้อหลังผ่าตัดได้ และหากเกิดการติดเชื้อควรรีบพบจักษุแพทย์ทันที เพื่อให้ได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว และป้องกันการติดเชื้อเพิ่มขึ้น

นพ.ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์ อธิบดีกรมการแพทย์ เปิดเผย ปัจจุบันประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยเต็มรูปแบบ จากข้อมูลสำรวจทางระบาดวิทยาของภาวะตาบอดสายตาเลือนลางและโรคตาที่เป็นปัญหาทางสาธารณสุขระดับประเทศ พบว่าความชุกของตาบอด ร้อยละ 0.59 ต้อกระจกเป็นสาเหตุสำคัญลำดับที่ 1 โรคต้อกระจกเป็นภาวะที่เลนส์ตามีความขุ่น เกิดอาการตาพร่ามัว ส่วนใหญ่เกิดในผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป เนื่องจากมีความเสื่อมของเลนส์ตามอายุต้องรักษาด้วยการผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์ตาหากไม่ได้รับการรักษาจะทำให้ตามัวมากขึ้นจนมองไม่เห็นในที่สุด

นพ.กิตติวัฒน์ มะโนจันทร์ ผอ.รพ.เมตตาประชารักษ์ (วัดไร่ขิง) กล่าวว่า โรคตาต้อกระจกเป็นโรคที่เกิดจากความเสื่อมของร่างกายพบบ่อยในผู้สูงอายุ การผ่าตัดรักษาต้องพิจารณาถึงความรุนแรงของอาการ สภาพร่างกายและความพร้อมของช่วงเวลาที่เหมาะสมโดยควรมีเวลาพักผ่อนเพื่อการเตรียมพร้อมก่อนผ่าตัด และการฟื้นตัวที่ดีหลังผ่าตัด ซึ่งสิ่งที่สำคัญที่ควรระมัดระวังที่สุดคือการติดเชื้อหลังผ่าตัด เพราะอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นอย่างถาวรส่งผลให้คุณภาพชีวิตลดลง ดังนั้นการศึกษาแนวทางปฏิบัติเพื่อการป้องกันการติดเชื้อหลังผ่าตัดเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง

นพ.วีรภัทร อุดมวงศ์ นายแพทย์ชำนาญด้านกระจกตา กล่าวเสริมว่า สำหรับผู้ที่จะเข้ารับการผ่าตัดตาต้อกระจกนั้นต้องผ่านกระบวนการขั้นตอนในการเตรียมความพร้อมก่อนผ่าตัดก่อนทุกครั้ง โดยต้องพบแพทย์ด้านอายุรกรรมร่วมด้วยและอาจส่งตรวจอื่นๆตามความเหมาะสม เช่นตรวจเลือด ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และในผู้มีโรคประจำตัวและมีประวัติแพ้ยาจำเป็นต้องแจ้งให้แพทย์ทราบเพื่อพิจารณาปรึกษาแพทย์เฉพาะทางร่วมดูแลรักษา ในคืนก่อนผ่าตัดควรพักผ่อนให้เพียงพอ ควรอาบน้ำ สระผมให้สะอาด งดการแต่งหน้า สามารถทานอาหารและยาประจำตัวได้ตามปกติ ยกเว้นยาบางชนิดที่แพทย์สั่งให้งดก่อนผ่าตัด และถ้ามีอาการผิดปกติ เช่น มีไข้ ไอ มีเสมหะ ควรแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบล่วงหน้า(เพื่อเลื่อนการผ่าตัดออกไป) ในวันผ่าตัดควรเข้าห้องน้ำทำธุระส่วนตัวให้เรียบร้อยก่อนเข้าห้องผ่าตัด ล้างหน้าให้สะอาด งดการแต่งหน้า ทาแป้ง หรือโลชั่น ถอดเครื่องประดับ รวมทั้งฟันปลอม(ถ้ามี) และไม่ควรนำทรัพย์สินมีค่ามาด้วย แนะนำสวมเสื้อเปิดกระดุมหน้า เพื่อป้องกันไม่ให้เสื้อผ้าสัมผัสบริเวณตาที่ผ่าตัดขณะเปลี่ยนเสื้อ และพาญาติหรือผู้ดูแลมาด้วยเพื่อดูแลหลังการผ่าตัดเสร็จเรียบร้อย คืนหลังการผ่าตัด เมื่อผ่าตัดเสร็จแพทย์จะทำการปิดตาข้างที่ได้รับการผ่าตัดไว้และใช้ฝาครอบตาปิดทับอีกชั้นหนึ่งโดยไม่ต้องเปิดตาเพื่อหยอดยาใดๆ ในวันแรกหลังการผ่าตัดควรหลีกเลี่ยงการก้มหน้า การไอจามแรงๆหรือการเบ่งถ่าย ในการปฏิบัติตัวหลังผ่าตัดนั้น หยอดตาตามแพทย์สั่ง มาตรวจตามแพทย์นัดทุกครั้ง ในช่วง 3 สัปดาห์แรกควรระมัดระวังไม่ให้น้ำเข้าตา ให้ทำความสะอาดใบหน้าโดยการเช็ดหน้าด้วยผ้าที่สะอาด การสระผมควรสระตามร้าน ห้ามก้มหน้าสระเอง และระวังน้ำเข้าตา ควรใส่ที่ครอบตาเวลานอนเพื่อป้องกันการกระทบกระเทือนดวงตา และควรใส่แว่นกันแดด หลีกเลี่ยงการโดนลม ฝุ่นเข้าตา ไม่ควรยกของหนัก สามารถออกกำลังกายได้ระวังเหงื่อเข้าตา และควรงดเว้นการว่ายน้ำ โดยทั่วไปอาการไม่สบายตาจะค่อยๆลดลง และการมองเห็นจะดีขึ้นและคงที่ตามลำดับในเวลาประมาณ 1 -2 เดือน หากมีอาการผิดปกติ เช่น ตาแดงมากขึ้น มีขี้ตามากขึ้น ปวดตา อักเสบบวม น้ำตาไหล ตามัวลง ควรรีบพบจักษุแพทย์ไม่ต้องรอจนถึงวันนัดได้