[b][size=150][color=#BF0040]สภาเทคนิคการแพทย์ร่วมส่งสารรณรงค์ วันงดสูบบุหรี่โลก (31 พฤษภาคม ของทุกปี)[/color][/size][/b]

[size=150][b]🫁 เสียงกระซิบจาก “น้องปอด” : ในวันงดสูบบุหรี่โลก ท่ามกลางสงครามควันและไอระเหย 💨[/b][/size]
สวัสดีค่ะทุกคน! หนูคือ [b][color=#FF00FF]“น้องปอด”[/color][/b] ฟองน้ำสีชมพูนุ่มนิ่มที่คอยขยับพองยุบ ทำหน้าที่แลกเปลี่ยนก๊าซอยู่ในอกของพี่ๆ ทุกคนไงคะ วันที่ 31 พฤษภาคม ที่จะถึงนี้เป็น [b][color=#FF0000]“วันงดสูบบุหรี่โลก”[/color][/b] หนูเลยขอแอบมาระบายความในใจให้ฟังซักนิดค่ะ ว่าเวลาที่พี่ๆ สูดควันหรือพ่นไอระเหยเข้ามา พวกหนูในระดับยีนและเซลล์ข้างใน ต้องเผชิญกับสงครามที่โหดร้ายขนาดไหน

[img alt="สภาเทคนิคการแพทย์ร่วมส่งสารรณรงค์ วันงดสูบบุหรี่โลก"]https://www.mitthai.com/i/mt/no_smoke_mtc26.jpg[/img]

[size=150][b]🚬 [color=#BF0040]เมื่อ “พี่มวนกระดาษ” บุกรุก[/color][/b][/size]
พี่ๆ รู้ไหมคะว่าแค่พ่นควันเข้ามาฟื้ดเดียว แก๊งสารเคมีกว่า 7,000 ชนิดก็ยกทัพบุกเข้ามาแล้ว! มีสารก่อมะเร็งไม่ต่ำกว่า 70 ชนิด

ทัพหน้าคือ อนุมูลอิสระ (ROS) ที่พุ่งเข้าปล้นอิเล็กตรอนจากเยื่อหุ้มเซลล์ เกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ที่เรียกว่า Lipid Peroxidation ทำให้เซลล์ปอดบาดเจ็บและตายค่ะ
สารก่อมะเร็งกลุ่ม PAHs จะถูกเปลี่ยนรูปผ่านเอนไซม์ในร่างกายให้กลายเป็นสารที่เข้าไปทำลาย DNA โดยตรง โดยเฉพาะยีน TP53 ที่ทำหน้าที่เป็น “ยีนผู้พิทักษ์” คอยควบคุมไม่ให้เซลล์กลายเป็นมะเร็ง พอยีนตัวนี้พัง มะเร็งก็แบ่งตัวได้สบายเลยค่ะ

แล้วยังมี Carbon Monoxide (CO) แก๊สพิษตัวเดียวกับท่อไอเสียรถ มันแย่งจับกับเม็ดเลือดแดงแทนออกซิเจน ทำให้เนื้อเยื่อทั่วร่างกายขาดออกซิเจนทั้งที่หายใจอยู่ปกติค่ะ

ยังไม่หมด! นิโคติน (Nicotine) ในควันบุหรี่จะพุ่งไปจับกับตัวรับในเซลล์ต่างๆ กระตุ้น Pathway ที่ยับยั้งการตายตามธรรมชาติของเซลล์ (Apoptosis) ทำให้เซลล์ที่ควรจะตายกลับแบ่งตัวได้เรื่อยๆ และยังทำให้หลอดเลือดหดตัวอีกด้วยค่ะ

แถมยังมี Tar หรือน้ำมันดิน ที่เกาะเคลือบถุงลมและทำให้ขนกวาดเชื้อโรค (Cilia) เป็นอัมพาต เสมหะคั่งค้าง เชื้อโรคเข้าได้ง่ายขึ้นค่ะ

[size=150][b][color=#BF0040]💨 เมื่อ “พี่พอตไฟฟ้า” ซ่อนรูป[/color][/b][/size]
พี่ๆ ชอบคิดว่าพอตเป็นแค่น้ำหวานกลิ่นหอมๆ ไม่มีอันตราย… โธ่ พี่ๆ คะ โดนหลอกแล้ว! ไอระเหยที่เห็นไม่ใช่ไอน้ำธรรมดา แต่คือสารละลาย Propylene Glycol และ Vegetable Glycerin ที่ถ้าโดนความร้อนสูงหรือในภาวะ Dry hit จะแตกตัวกลายเป็น Formaldehyde และ Acrolein สารก่อมะเร็งที่อาจเกินระดับปลอดภัยค่ะ
และนิโคตินในพอตก็ทำร้ายหนูได้เหมือนกันทุกประการกับในบุหรี่มวน ไม่มีข้อยกเว้นเลยค่ะ
ยิ่งถ้าพี่ๆ ไปเจอพอตเถื่อนที่มีส่วนผสมของ THC (สารจากกัญชา) ที่มักลักลอบเติม Vitamin E Acetate เป็นตัวเพิ่มความหนืด สารนี้จะแทรกตัวเข้าไปในชั้น Surfactant หรือสารเคลือบถุงลมของหนู ทำให้มันเปลี่ยนสภาพจนสูญเสียความสามารถรักษาแรงตึงผิวที่จำเป็นต่อการหายใจ หนูเลยหายใจลำบากอย่างหนักเลยค่ะ
เซลล์ที่บาดเจ็บจะปล่อยไขมันออกมา เม็ดเลือดขาวที่เข้ามาเก็บกวาดก็กลืนไขมันจนบวมกลายเป็น Foam cells เกิดการอักเสบรุนแรงทั่วเนื้อปอด เนื้อปอดค่อยๆ แข็ง หายใจลำบาก นี่คือภาวะที่เรียกว่า EVALI (E-cigarette or Vaping Use-Associated Lung Injury) ค่ะ ซึ่งส่วนใหญ่พบในคนอายุต่ำกว่า 35 ปี และเกือบครึ่งต้องเข้า ICU เลยนะคะ

[size=150][b]❤️ [color=#BF0040]คำขอร้องจากน้องปอด[/color][/b][/size]
เห็นไหมคะพี่ๆ ไม่ว่าจะควันเผาไหม้สีเทา หรือไอระเหยกลิ่นสตรอว์เบอร์รี ระดับเซลล์และโมเลกุลของหนูก็ถูกทิ้งระเบิดใส่จนยับเยินเหมือนกัน วันงดสูบบุหรี่โลกปีนี้… พี่ๆ ช่วยวางมวนบุหรี่ วางพอต แล้วมาสูดอากาศบริสุทธิ์ ให้หนูกลับมาเป็นฟองน้ำสีชมพูที่แข็งแรงเหมือนเดิมได้ไหมคะ หนูอยากอยู่แลกเปลี่ยนออกซิเจนให้ร่างกายของพี่ๆ ไปนานๆ เลยค่ะ

ข้อมูลโดย-อนุกรรมการประชาสัมพันธ์ สภาเทคนิคการแพทย์
https://www.facebook.com/ThaiMedTechCouncil

อ้างอิง (References):
1. Blount, B. C., Karwowski, M. P., Shields, P. G., Morel-Espinosa, M., Valentin-Blasini, L., … & Jones, C. M. (2020). Vitamin E Acetate in Bronchoalveolar-Lavage Fluid Associated with EVALI. The New England Journal of Medicine, 382(😎, 697–705. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1916433
2. Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Smoking and Tobacco Use. U.S. Department of Health & Human Services. https://www.cdc.gov/tobacco
3. Smith, M. L., Gotway, M. B., Crotty Alexander, L. E., & Hariri, L. P. (2021). Vaping-related lung injury. Virchows Archiv, 478(1), 81-88. https://doi.org/10.1007/s00428-020-02943-0
4. National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion (US) Office on Smoking and Health. (2014). The Health Consequences of Smoking—50 Years of Progress: A Report of the Surgeon General. Centers for Disease Control and Prevention (US). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK179276/
#TheDarkLab #วันงดสูบบุหรี่โลก #WorldNoTobaccoDay #เลิกบุหรี่ #รณรงค์งดสูบบุหรี่ #สุขภาพดี #ความรู้ทางการแพทย์ #วิทยาศาสตร์การแพทย์ #เทคนิคการแพทย์ #พยาธิสรีรวิทยา #พยาธิสภาพของปอด #EVALI #บุหรี่ไฟฟ้าอันตรายกว่าที่คิด #รู้ทันโรค #สุขภาพดีเริ่มต้นที่ปอด #กลไกการเกิดโรค

https://www.facebook.com/ThaiMedTechCouncil/posts/1408191871342955