ไขข้อข้องใจ กับไวรัสตับอักเสบ A
สาเหตุและการแพร่กระจายของไวรัสตับอักเสบเอ
เชื้อไวรัสตับอักเสบเอสามารถติดต่อได้ทางอาหาร น้ำ และการสัมผัสสิ่งปนเปื้อนจากผู้ติดเชื้อโดยตรง ช่องทางการแพร่กระจายหลัก ได้แก่
การรับประทานอาหารและน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ
อาหารที่ไม่สะอาด เช่น อาหารดิบ อาหารที่ปรุงไม่สุก หรือผักผลไม้ที่ล้างไม่สะอาด อาจมีเชื้อไวรัสปนเปื้อน
การสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้ติดเชื้อ
ผู้ที่ดูแลผู้ป่วยโดยไม่ล้างมือให้สะอาด อาจนำเชื้อไปแพร่กระจายสู่ผู้อื่นได้
การใช้สิ่งของร่วมกัน
การใช้ช้อน ส้อม แก้วน้ำ หรือของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้ป่วย อาจเพิ่มโอกาสเสี่ยงในการติดเชื้อ
การปนเปื้อนจากห้องน้ำสาธารณะ
ไวรัสสามารถแพร่กระจายผ่านอุจจาระของผู้ติดเชื้อ หากไม่มีการล้างมือหลังใช้ห้องน้ำ
อาการของไวรัสตับอักเสบเอ
อาการของโรคอาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสุขภาพของแต่ละบุคคล โดยเฉลี่ยจะปรากฏอาการหลังจากได้รับเชื้อประมาณ 2-6 สัปดาห์ อาการที่พบบ่อย ได้แก่
อ่อนเพลีย เหนื่อยล้า
เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน
มีไข้ต่ำ ๆ
ปวดท้อง โดยเฉพาะบริเวณชายโครงขวา ซึ่งเป็นตำแหน่งของตับ
ปัสสาวะสีเข้ม อุจจาระสีซีด
ตัวเหลือง ตาเหลือง
ในบางราย โดยเฉพาะในเด็ก อาจไม่มีอาการแสดงชัดเจน แต่ยังสามารถแพร่เชื้อสู่ผู้อื่นได้
วิธีป้องกันไวรัสตับอักเสบเอ
1. ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบเอ
การฉีดวัคซีนเป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูง กลุ่มเสี่ยงต่อไปนี้ควรได้รับวัคซีน
เป็นโรคตับเรื้อรัง
ติดเชื้อHIV
ผู้ที่ทำงานในห้องทดลอง
ผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง
ผู้ที่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยติดเชื้อไวรัสตับอักเสบเอ
ผู้ที่ใช้สารเสพติด
ชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย
ผู้ที่ต้องการป้องกันโรคไวรัสตับอักเสบเอ
สามารถรับวัคซีนได้แม้ไม่มีความเสี่ยงข้างต้น
2. รักษาสุขอนามัยส่วนบุคคล
ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนรับประทานอาหารและหลังใช้ห้องน้ำ
เลือกรับประทานอาหารที่สะอาด และปรุงสุกใหม่
หลีกเลี่ยงการดื่มน้ำที่ไม่ผ่านการกรอง หรือไม่สะอาด
3. หลีกเลี่ยงการใช้ของร่วมกัน
อย่าใช้ภาชนะ ช้อนส้อม หรือแก้วน้ำร่วมกับผู้อื่น เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ
------------------------------
ที่มาข้อมูล : สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 - สคร.10 อุบลราชธานี กรมควบคุมโรค